(Trasa piesza 3-4 godziny)
W kulturze polskiej Wilno pozostawiło nie tylko literacki – ale także muzyczny ślad. Nawet po rozbiorach pozostało miastem, które promieniowało na ziemie byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz przyciągało ku sobie. Urodzony w majątku Ubiel koło Mińska Stanisław Moniuszko po raz pierwszy przybył do Wilna ze stryjem mając 17 lat. Wówczas oczarowany został atmosferą miasta, przedstawieniem operowym oraz Aleksandra Mullerówną. Była to miłość od pierwszego wejrzenia, jedyna, wielka i na całe życie, a Wilno zajęło istotne miejsce w jego twórczości.
Ostra Brama
Symbol duchowy Wilna, słynie z cudownego obrazu Matki Bożej. Pisał o Niej Mickiewicz w słynnych strofach Panno święta, co w Ostrej świecisz bramie. Tworzył dla Niej Moniuszko - komponując 4 “Litanie Ostrobramskie”. W roku 1839 przed obrazem Matki Boskiej Stanisław Moniuszko z Aleksandrą Mullerówną „wymienił obrączki”.
Ratusz wileński
Klasycystyczny zabytek z końca XVIII w. w 1845 r. zamienomy na teatr, gdzie 16 lutego 1854 r. miała miejsce premiera pierwszej polskiej opery “Halka” Moniuszki. Obecnie mieszczą się tu miejskie instytucje kulturalne.
Dom Mullerów – mieszkanie rodziny Stanisława Moniuszki
Po ślubie w 1840 r. z Aleksandrą Mullerówną zamieszkali u rodziców żony przy ulicy Niemieckiej 26. Utrzymywali się z posady organisty i prywatnych lekcji muzyki. Pomimo pomocy rodziny borykali się jednak z dużymi kłopotami finansowymi. W roku 1846 w salonie teściów Moniuszki po raz pierwszy zaprezentowano “Halkę ”w wersji estradowej.
Pomnik Moniuszki
W skwerze przy kościele św. Katarzyny w 1922 r. wdzięczna kompozytorowi społeczność Wilna wystawiła popiersie, pod którym widnieje lutnia, tata życia (1819-1872) oraz napis „Stanisławowi Moniuszce Wilno MCMXXII”.
Drukarnia Józefa Zawadzkiego
W 1805 r. przy ulicy św. Jana uniwersytet sprzedał drukarnię Zawadzkiemu, który drukował tu m.in. pierwsze książki Mickiewicza, a w 1847 r. ukazało się pierwsze wydanie „Halki” – opery we dwóch aktach. U Zawadzkiego wydano również część zeszytów „Śpiewników domowych”, o których kompozytor powiedział: „"Śpiewnik mój zawierać będzie zbiór śpiewów na jeden głos z towarzyszeniem fortepianu. Wiersze starałem się wybierać z najlepszych naszych poetów”. których zawartością byłoby to, co jest narodowe, krajowe, miejscowe, [bo to] co jest echem dziecinnych naszych przypomnień, nigdy mieszkańcom ziemi, na której się urodzili i wzrośli, podobać się nie przestanie – przekonywał autor Śpiewników domowych”.
Uniwersytet Wileński
Założony w 1579 r. przez Stefana Batorego. Pierwszym rektorem był Piotr Skarga. Na pocz. XIX w. uniwersytet stał się ogniskiem kultury polskiej. W latach, gdy nad Wilią mieszkał Moniuszko, Wilno już było pozbawione wyższej uczelni. W budynkach pouniwersyteckich mieściły się wówczas gimnazja rosyjskie, a początkujący kompozytor przecinał je udając się do pracy w kościele św. Janów.
Kościół św. Janów
Założony w 1387 r., a przebudowywany w XVIII i XIX w. Wnętrza posiadają elementy barokowej i klasycystycznej dekoracji oraz szereg popiersi i płaskorzeźb zasłużonych Polaków, m.in. Mickiewicza, Syrokomli, Odyńca, Kościuszki. Na chórze znajduje się popiersie Stanisława Momiuszki, gdyż w latach 1840-1842 w tym kościele był organistą. Jego działalność przyczyniła się wybitnie do ożywienia muzycznego środowiska wileńskiego. Przy Kościele św. Jana zorganizował amatorski zespół chóralny, z którym wykonał szereg utworów znanych kompozytorów.
Podsumowując zasługi Stanisława Moniuszki dla kultury polskiej najlepiej jest zacytować Zdzisława Jachimeckiego, wybitnego muzykologa i jedenego z biografów Stanisława Moniuszki: „W stosunku do historii muzyki polskiej da się znaczenie Moniuszki określić kilkoma słowami – Moniuszko zastał operę polska drewnianą, zostawił ją murowaną”.
Opracował Waldemar Szełkowski
Zapisz sie do RRS feed tego komentarza
