„Jeśli myśl ci przyjdzie mylna 
(Trasa 2 dni: piesza 4-5 godzin po Wilnie i 5-6 godzin do Szetejń )
Obchodząc Rok Miłosza nie sposób pominąć Wilna – miasta, gdzie przyszły noblista spędził piękne lata niepokornej młodości. Miasta, dokąd poeta ciągle powraca w swej twórczości.
„Miasto było ukochane i szczęśliwe, zawsze w czerwcowych piwoniach i późnych bzach, pnące się barokowymi wieżami ku niebu. (...) Dla Polaka Wilno jest nadal kolebką romantyzmu, czyli najważniejszego w polskiej historii ruchu, którego znaczenie wykracza poza literaturę”.
Czesław Miłosz
Wilno Miłosza
Dzień 1
Ostra Brama
Symbol duchowy Wilna, słynie z cudownego obrazu Matki Bożej, koronowanego w 1927 r. Posiada liczne wota oraz dary Ojca Świętego Jana Pawła II. Modliło się, prośby i podziękowania składało wielu znanych Polaków. Niegdyś również student Czesław Miłosz.
Cela Konrada
Klasztor Bazylianów, w którym był więziony Adam Mickiewicz i gdzie się toczy akcja III części Dziadów, stał się w okresie międzywojennym siedzibą Związku Literatów Polskich. Tam miały miejsce słynne Środy Literackie (1927-1939) co tydzień skupiające intelektualne elity międzywojennego Wilna. W tym miejscu debiutowały Żagary, częstym gościem bywał Czesław Miłosz. Z jego inspiracji i przy jego obecności 1992 roku w celi reaktywowano tradycję Śród Literackich.
Siedziba Akademickiego Klubu Włóczęgów
„Zaraz po wstąpieniu na uniwersytet – czytamy w Rodzinnej Europie – włożyłem szeroki, czarny beret z czerwonym chwastem, oznakę przynależności do Akademickiego Klubu Włóczęgów. Jedną z racji bytu tego stowarzyszenia i głównym powodem do dumy była pogarda dla snobów, pijaków i osłów z rapierami zrzeszonych w korporacje. Klub był demokratyczny i towarzyską poprawność, tępił drwiną.” Posępny budynek (Sawicz 15 / Bakszta 15) członkowie Klubu nazywali „jaskinią”.
Uniwersytet Wileński
Założony w 1579 r. przez Stefana Batorego, a po niewoli rosyjskiej odrodzony dekretem Józefa Piłsudskiego w 1919r. Czesław Miłosz studiował na Wydziale Prawa i Nauk Społecznych (1929-1934), udzielał się jednak bardziej w Akademickim Klubie Włóczęgów Wileńskich i Kole Polonistów, stał się jednym z animatorów Sekcji Twórczości Oryginalnej (STO).
Redakcja wileńskiego „Słowa”
U zbiegu ulic Zamkowej 2 (Pilies) oraz Królewskiej 1 (Barbaros Radvilaitės) mieściła się redakcja „Słowa” Stanisława Cat-Mackiewicza, gdzie w kwietniu 1931 roku ukazały się „Żagary”, miesięczny dodatek literacki do „Słowa”. Awangardową grupę “idącego Wilna” tworzyli Bujnicki, Gołubiew, Miłosz, Jędrychowski, Zagórski i inni.
Kawiarnia Rudnickiego
Przy ulicy Mickiewicza (obecnie Gedymina) naprzeciwko katedry znajdowała się kawiarnia Rudnickiego (do niedawna kawiarnia Literatų, a obecnie sklep) – ulubione miejsce spotkań bohemy wileńskiej, w tym Żagarystów, Stanisława i Józefa Mackiewiczów i innych.
Gimnazjum Zygmunta Augusta
Mieściło się przy ulicy Mała Pohulanka 11 (Kalinausko). Należało do elitarnych, co podkreśla jego absolwent (1921-1929) Czesław Miłosz: „Gimnazja w naszym mieście dzieliły się na pierwszego i drugiego rzędu. „Dobrze” było chodzić do Zygmunta Augusta, Lelewela, do żeńskiego Orzeszkowej czy (to już nawet lepiej niż do państwowych) szkół zakonnych: Nazaretanek, Jezuitów.” Nie należał jednak do spokojnych i pokornych uczni, co potwierdza zapis w dzienniczku: „ awanturnik, biorący udział w burdach na korytarzu i w klasie”.
Mieszkanie rodziny Czesława Miłosza ul. Podgórna 5
Przy ulicy Podgórna 5 (Paklanio) mieszkała rodzina Czesława Miłosza. Stąd chodził do gimnazjum Zygmunta Augusta.
Bursa akademicka
Bursa studencka na górze Bouffałowej (Tauro 5) pozostawiła najmilsze wspomnienia z okresu życia akademickiego w Wilnie.
Rozgłośnia wileńska Polskie Radio Wilno
Rozgłośnia Polskiego Radia w Wilnie działała w latach 1928–1939. Budynek wzniesiono w 1927 r. na Zwierzyńcu, a maszt radiowy na Lipówce. Pierwszym dyrektorem programowym rozgłośni był Witold Hulewicz. Czesław Miłosz w radiu pracował w latach 1936–1937.
„Dolina Issy” – kraj dziecinny Miłosza
Dzień 2
"Issa jest czarna, głęboka, o leniwym prądzie, szczelnie obrosła łoziną; jej powierzchnia miejscami jest ledwie widoczna pod liśćmi lilii wodnych."
"Nie tylko w moim wspomnieniu jest piękna, zawsze za taką w pisemnych świadectwach uchodziła."
Szetejnie (Šeteniai)
"To jest dolina Niewiaży, samo serce Litwy. Kto nią jechał, po obu stronach widział białe dwory. Tu oto Kałnoberże, naprzeciwko Szetejnie, Dom w którym się urodziłem, wyraźnie widoczny."
Od połowy XVIII i w XIX w. majątek należał do rodziny Syruciów. W 1870 r. właścicielami wsi zostali Józefa Syruć oraz jej mąż Zygmunt Kunat - dziadkowie poety. 30 czerwca 1911 r. w miejscowym dworze urodził się Czesław, pierworodny syn Aleksandra Miłosza i Weroniki z Kunatów. Mieszkał tam w latach 1911-1913 i 1918-1920. Do lat dziecinnych w litewskim zaścianku noblista powraca w wielu utworach, m.in. w powieści "Dolina Issy". W 1999 r. w odrestaurowanym budynku dworskiego świrna powstała ekspozycja poświęcona Miłoszowi.
Opitołoki (Apytalaukis)
"Chrzest otrzymałem, wyrzekłem się diabła, w parafii Opitołoki kiejdańskiego powiatu"
Chrzest Czesława Miłosza miał miejsce w 1911 r. w barokowym kościele św. św. Piotra i Pawła z 1635 r., fundacji sędziego żmudzkiego Piotra Szukszty. W środku znajduje się krypta z grobami właścicieli okolicznych dóbr Szuksztów i Zawiszów.
Świętobrość (Šventybrastis)
„W Šventybrastis, u Swiętego Brodu,
Gdzie pochowani są moi przodkowie„
Zachował się drewniany kościół dzwonnicą nad samą doliną Niewiaży. Świątynia Przemienienia Pańskiego powstała w 1744 r., przebudowano ją w końcu XIX w. W 1909 r. brali w niej ślub rodzice poety, potem przychodzili z synem na nabożeństwa. Obok kościoła na starym cmentarzu znajduje się grób właściciela Szetejń Szymona Syrucia (1807-1870), pradziada poety i jego pierwszej żony. Na nagrobku napis: "Mąż dla naylepszey żony Eufrozyny z hrabiów Kossakowskich Szymonowey Skiruciowey".
Opracował Waldemar Szełkowski
Zapisz sie do RRS feed tego komentarza
