Radziwiłłowie – litewski ród magnacki herbu Trąby.
W XVI wieku podzielił się na kilka linii, z których jedna przyjęła religię kalwińską, zaś dwie pozostałe wytrwały przy religii katolickiej. Na mocy aktu Unii Lubelskiej z 1569 roku ród ten otrzymał tytuł książąt. Całą potęgę rodu zbudowali w XVI wieku bracia stryjeczni: Mikołaj Radziwiłł Czarny (zmarł w 1565 r.) – założyciel linii na Ołyce i Nieświeżu oraz Mikołaj V Radziwiłł Rudy (zmarł w 1584 r.) – założyciel linii na Birżach i Dubinkach. Mikołaj V Rudy doprowadził do małżeństwa swojej siostry Barbary Radziwiłłówny z królem Zygmuntem Augustem. Obaj uzyskali dla siebie i potomków w 1547 tytuły książęce od cesarza Karola V. Radziwiłłowie walczyli o hegemonię na Litwie z Sapiehami oraz przez krótki czas, w drugiej poł. XVII wieku, z Pacami. Z powodu swojej potęgi Radziwiłłowie mogli sobie pozwolić na prowadzenie własnej polityki. W 1655 (potop szwedzki) pochodzący z kalwińskiej linii Janusz i Bogusław Radziwiłłowie zerwali unię Litwy z Koroną i połączyli ją ze Szwecją. W XVIII wieku Radziwiłłowie bronili ustroju Rzeczpospolitej przed reformatorami. W polskim życiu publicznym do dziś pojawiają się potomkowie Radziwiłłów. Radziwiłłowie sprawowali najważniejsze urzędy: wojewodów wileńskich, kanclerzy, hetmanów wielkich litewskich, polnych litewskich, biskupów krakowskich. Główne miasta, kiedyś objęte potęgą Radziwiłłów to: Birże, Kiejdany, Nieśwież i Ołyka.
Członkowie rodu:
Członkowie rodu
Antoni Henryk Radziwiłł – (1775 – 1833), książę, polityk, kompozytor, namiestnik Wielkiego Księstwa Poznańskiego.
Barbara Radziwiłłówna – (1520 – 1551), druga żona Zygmunta Augusta, królowa polska.
Janusz Franciszek Radziwiłł – (1880 – 1967), polityk konserwatywny, dyplomata.
Katarzyna Tomicka z Iwna – (1516/18 – 1551), żona Mikołaja V Rudego, podkomorzanka kaliska
Marcin Mikołaj Radziwiłł – (1705 – 1782), krajczy litewski.
Michał Hieronim Radziwiłł – (1744 – 1831), wojewoda wileński.
Anna Radziwiłł – (ur. 1939), senator RP, wiceminister edukacji narodowej.
Konstanty Radziwiłł – (ur. 1958), prezes Naczelnej Rady Lekarskiej.
Źródło:
Radziwiłłowie. - Materiały na studia i do szkoły zgapa.pl. Dostęp - 23 kwietnia 2009 r.
Fotografia:
Radziwiłłowie. - Wikipedia Wolna Encyklopedia. Dostęp - 23 kwietnia 2009 r.








