Adam Mickiewicz (1798- 1855)

Mickiewicz przyszedł na świat 24 grudnia 1798 r. w Zaosiu, na dawnych ziemiach litewskich.  Po ukończeniu miejscowej, prowadzonej przez dominikanów, szkoły (1815) udał się na studia filologiczno-historyczne do Wilna. W czasie studiów wpływ na kształtowanie się jego osobowości, poziomu wiedzy i poetyckiego talentu wywarli zwłaszcza tacy profesorowie, jak filolog klasyczny Ernest Groddeck, historyk i teoretyk literatury Leon Borowski oraz historyk Joachim Lelewel.
W roku 1811 wspólnie z najbliższymi przyjaciółmi – Tomaszem Zanem, Janem Czeczotem, Józefem Jeżowskim, Onufrym Pietraszkiewiczem, Franciszkiem Malewskim – Mickiewicz założył tajne Towarzystwo Filomatów (Miłośników Nauki), a następnie Towarzystwo Filaretów (Miłośników Cnoty). Stowarzyszenia te, miały na celu przygotowanie młodzieży do działalności w różnych dziedzinach życia narodu pozbawionego własnej państwowości.

Po wykryciu w roku 1823 organizacji filomackich władze carskie osadziły Mickiewicza w zamienionym na więzienie klasztorze bazylianów w Wilnie. Do dziś zachowała się cela, w której siedział, nazywana celą Konrada (ul. Aušros Vartų 7A). Po procesie skazano go jesienią 1824 r. wraz z kolegami na osiedlenie się w głębi Rosji. Więzienie, proces i zesłanie – to kolejne etapy życiowych doświadczeń i charakterystyczne rysy romantycznej biografi poety. Z Wilna wyjechał najpierw do Petersburga, a następnie do Odessy i Moskwy. Tu zetknął się z rosyjskim życiem literackim oraz działalnościš spiskową. Zaprzyjaźnił się z literatami-spiskowcami: z Kondratijem Rylejewem, Aleksandrem Bestużewem, a także z Aleksandrem Puszkinem, Nikołajem Polewojem, Piotrem Wiaziemskim i innymi. Bywał w salonach rosyjskiej elity intelektualaej (m.in. Zenaidy Wołkońskiej), gdzie zasłynął jako wybitny improwizator. W warunkach rosyjskich Mickiewicz dojrzał ideowo i ukształtował się jako romantyczny poeta narodowy.
Doświadczenia okresu rosyjskiego zaowocowały kolejno Sonetami (1826), Konradem Wallenrodem (1828), a w dalszej kolejności Dziadów częścią III z nasyconym rosyjskimi realiami Ustępem i wierszem Do przyjaciół Moskali (1832). W maju 1829 r. poecie udało się opuścić Rosję i rozpocząć prawie dwuletnią wędrówkę po Europie. Odwiedził Niemcy, Szwajcarię, Włochy, Czechy. Wędrówka po Europie musiała się skończyć, gdyż A. Mickiewicz dowiedział się o powstaniu i musiał koniecznie wziąć w nim udział. Wobec jednak wyraźnych oznak zbliżającej się klęski z zamiaru przedostania się do Królestwa zrezygnował.
Wyjeżdżając z gościnnej Wielkopolski do Drezna, poeta podzielił losy wielu rozbitków powstania i rozpoczął kolejny typowy rozdział swojej biografii – przymusową wieloletnią emigrację. W atmosferze klęski powstania stworzył w Dreźnie w 1832 r. swoje główne dzieło romantyczne, wspomnianą już Dziadów część III. 31 lipca 1832 r. przybył z Drezna do Paryża, gdzie z niewielkimi przerwami spędził resztę tułaczego życia. W 1834 r. ożenił się z córką słynnej ówczesnej polskiej pianistki Marii Szymanowskiej – Geliną (1812 - 1855), która urodziła mu sześcioro dzieci.
Swoje nadzieje polityczne na odzyskanie przez Polskę niepodległości związał Mickiewicz z osobą Napoleona III oraz rozpoczętą w 1854 r. wojną między Francją, Anglią i Rosją. Po śmierci żony zostawił nieletnie dzieci w Paryżu i jesienią 1855 r. wyjechał do Koastantynopola (Istambułu), by wesprzeć akcję formowania tutaj oddziałów tzw. kozaków otomańskich, którzy mieli wziąć udział w walce z Rosją. Rozgoryczony politycznymi tarciami, zmęczony psychicznie i fizycznie uległ niespodziewanie atakowi cholery. Zmarł 26 listopada 1855 r. Jego śmierć wywołała ogromną żałobę wśród Polaków oraz wszystkich narodów słowiańskich, dostrzegających w nim swego duchowego przywódcę. Po upływie kilku miesięcy zwłoki poety przewieziono do Paryża i złożono na cmentarzu polskim w Montmorency. W roku 1890 sprowadzono je na Wawel. W Wilnie, w kamieniczce przy zaułku Bernardyńskim 11(Bernardinų) mieści się Muzeum Adama Mickiewicza. Na początku XIX wieku kamieniczka była własnością Tomasza Życkiego. Tutaj – na parterze – od Wielkiejnocy do czerwca 1822 – mieszkał Adam Mickiewicz, tu stworzył poemat Grażyna.

Źródło:                                                                                           
Adam Mickiewicz. Życie - twórczość - tradycja. - Marek Krawczyk. Dostęp - 6 maja 2009 r.                                                                        
Życiorys Adama Mickiewicza. - Portal internetowy o życiu i twórczości Adama Mickiewicza. Dostęp - 6 maja 2009 r.
Fotografia:
Pomnik Adama Mickiewicza w Wilnie. - Portal internetowy o życiu i twórczości Adama Mickiewicza. Dostęp - 6 maja 2009 r.