Joachim Lelewel (1786 – 1861)
Polski historyk, numizmatyk, heraldyk i działacz polityczny.
Pochodził ze spolonizowanej szlachty pruskiej. Profesor Uniwersytetu Wileńskiego i Uniwersytetu Warszawskiego, poseł na sejm (1830) z powiatu żelechowskiego, przewodniczący sejmowej Komisji Praw Organicznych i Administracyjnych.
Członek kierowanej przez Adama Czartoryskiego Rady Administracyjnej w powstaniu listopadowym (1830 - 1831), członek Rządu Narodowego. Był też prezesem założonego w trakcie powstania listopadowego Towarzystwa Patriotycznego – radykalnego odłamu obozu powstańczego, dążącego do wprowadzenia fundamentalnych reform społecznych. Jest prawdopodobnie autorem hasła „Za wolność naszą i waszą”, które widniało na sztandarach powstańczych.
Po powstaniu emigrował z kraju. Na emigracji był działaczem, a potem przywódcą Młodej Polski, założonej w szwajcarskim Bernie półtajnej organizacji o charakterze demokratyczno-republikańskim, związanej z Młodą Europą Giuseppe Mazziniego. W 1837 założył i kierował Zjednoczeniem Emigracji Polskiej, które dążyło do politycznego zjednoczenia całej polskiej emigracji.
Politycznie był zwolennikiem ustroju republikańskiego. Stworzona przez niego tak zwana Szkoła lelewelowska (badająca procesy historyczne w ich całości) miała istotny wpływ na rozwój polskiej historiografii. Był również założycielem Tygodnika Wileńskiego (1815) - czasopisma o charakterze naukowo-literackim, na łamach którego debiutował m.in. Adam Mickiewicz.
Źródło:
Joachim Lelewel. - Oficjalny portal promocyjny Rzeczpospolitej Polskiej. Dostęp - 23 kwietnia 2009 r.
Joachim Lelewel.- Wikipedia Wolna Encyklopedia. Dostęp - 23 kwietnia 2009 r.
Fotografia:
Joachim Lelewel. - Encyklopedia Britannica. Dostęp - 23 kwietnia 2009 r,
