Wilno – Europejska Stolica Kultury 2009 (WESK 2009)

I Światowy Zjazd Wilniuków nieprzypadkowo odbędzie się w roku, w którym Wilno nosi miano Europejskiej Stolicy Kultury.
A rok ten jest dla Litwy wyjątkowy nie tylko z tego względu, że naszej stolicy nadano tak zaszczytny status. Nasze państwo w tym roku obchodzi Jubileusz Tysiąclecia – akurat mija dziesięć wieków od odnotowania nazwy „Litwa” w źródłach historycznych. Przygotowując się do obchodów tego jubileuszu, Litwa już od 1995 ubiegała się dla Wilna o status Europejskiej Stolicy Kultury w KE. Udało się. W 2005 roku nasze Wilno i austriackie miasto Linz uzyskały ten status na bieżący , tak ważny dla Litwy, rok.

Mamy więc podwójny powód do świętowania i dumy z przynależności do tego właśnie kraju, do tego właśnie miasta. Jednocześnie, jako gościnni gospodarze, pragniemy, by w naszym – trwającym cały rok –podwójnym narodowym święcie wzięło udział jak najwięcej gości – zarówno tych związanych w jakiś sposób z Wilnem, Litwą jak i tych, którzy odwiedzą nas po raz pierwszy.
Status Europejskiej Stolicy Kultury jest wspaniałą okazją do przybliżenia Wilna całemu światu. Dlatego też celem narodowego programu „Wilno – Europejska Stolica Kultury 2009” jest zaprezentowanie Wilna nie tylko jako jednego z najnowocześniejszych i najdynamiczniej rozwijających się miast Europy Środkowej i Wschodniej, ale też jako miasta o bogatej wielowiekowej i wielonarodowościowej historii i kulturze. Miasta dumnego z tej spuścizny, jaką pozostawiły nam liczne pokolenia wilnian, ale też skierowanego w przyszłość – otwartego, tolerancyjnego, zachęcającego do dialogu różnych kultur i narodowości.
Przyznają Państwo, że trudno byłoby o lepszy okres na zorganizowanie I Światowego Zjazdu Wilniuków niż ten – tak wyjątkowy dla Litwy i jej stolicy rok. Tym bardziej, że i realizatorzy programu „Wilno – Europejska Stolica Kultury 2009” podkreślają: „Od dawnych czasów Wilno było kolebką kultury polskiej, zaś polska kultura zawsze była ważną częścią żywego oddechu miasta”. Trudno się dziwić, że organizatorzy przedsięwzięć zaplanowanych w ramach WESK 2009 chętnie włączyli część imprez I Światowego Zjazdu Wilniuków do kalendarza swoich imprez. „We współpracy z instytucjami polskimi został przygotowany specjalny program kulturalny, podkreślający oraz wyróżniający współpracę kulturalną, podobieństwa i różnice Litwy i Polski” – tak realizatorzy WESK 2009 anonsują IŚZW, który został włączony do tzw. Programu (Roz)poznania Kultur.
Również organizatorzy IŚZW uważają, że rok, w którym Litwa obchodzi swoje tysiąclecie, a Wilno jest Europejską Stolicą Kultury, to jest wspaniały okres, by Wilniucy byli tu obecni i mogli zaprezentować swoje osiągnięcia, swoje możliwości, swój ogromny wkład w skarbnicę tej kultury. „To szansa zaakcentowania, że my tu byliśmy, jesteśmy i będziemy, że mamy osiągnięcia nie tylko w dziedzinie zachowania swojej tożsamości narodowej czy pielęgnowania dawnych tradycji, ale też, że już stworzyliśmy i nadal tworzymy wiele nieprzemijających wartości kulturalnych i intelektualnych” – podkreślają inicjatorzy skrzyknięcia w Wilnie Wilniuków z całego świata.
Wracając do programu Instytucji Publicznej „Wilno – Europejska Stolica Kultury 2009”? Pokrótce o tym, co on oferuje:
Święto przez cały rok (dokładnie mówiąc realizację programu rozpoczęto już w 2008 roku, zamknięty zaś zostanie w roku 2010): W ramach programu „WESK 2009” zostanie zaprezentowanych ponad trzysta imprez kulturalnych, artystycznych, a także społecznych (zjazdy, konferencje, kongresy, spotkania), 90 proc. z nich to premiery. Program ten jest skierowany do osób w różnym wieku, należących do różnych grup społecznych – z całej Litwy, Europy i spoza Europy.
Święto dla każdego: Do udziału w tych przedsięwzięciach zapraszani są wszyscy mieszkańcy Litwy i jej goście, ponad połowa z nich jest nieodpłatna. Przewiduje się, że ogółem w imprezach organizowanych w ramach programu „Wilno – Europejska Stolica Kultury 2009” oraz poświęconych Tysiącleciu Litwy weźmie udział ponad 3 mln osób.
Jedną z najważniejszych z nich będzie organizowane w Wilnie i Kownie Święto Pieśni, ufamy, że spore rzesze uczestników oraz widzów ściągną też mające głęboką tradycję Światowe Igrzyska Litwinów. Pierwsza taka Olimpiada Narodowa odbyła się w 1938 r. w Kownie (za czasów ZSRR odrodziła się na emigracji). W miejscu pierwszej stolicy Litwy – Kiernowie – odbędzie się XI Międzynarodowy Festiwal Archeologii Doświadczalnej „Dni żywej archeologii”. W trakcie festiwalu (zorganizowanego w ramach obchodów rocznicy koronacji króla Mendoga) zostaną zaprezentowane obyczaje, życie codzienne i dawna sztuka wojenna z czasów pradziejowych i wczesnego średniowiecza, wystąpią folklorystyczne zespoły.
„Wawel w Wilnie. Od Jagiellonów do upadku Rzeczypospolitej” – wystawę pod takim tytułem poświęcono odbudowie i otwarciu Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie. Zaprezentuje ona dziedzictwo pokrewnej rezydencji – Zamku Królewskiego na Wawelu. „Wspólni władcy Litwy i Polski, ci sami artyści tworzyli rezydencje w Wilnie i Krakowie, które z kolei spotkał podobny los – zostały doszczętnie zburzone, następnie odbudowane” – czytamy w programie WESK. Z kolei zwiedzając wystawę „Pogoń: historia i sztuka” można będzie zapoznać się z tradycją przedstawiania herbu Litwy – od najstarszych wizerunków na pieczęciach oraz monetach Wielkiego Księstwa Litewskiego aż do prac współczesnych.
W program imprez z cyklu „Wilno – Europejska Stolica Kultury 2009” aktywnie włączył się też Litewski Narodowy Teatr Opery i Baletu. W czerwcu 2009 r. jest organizowany (na Litwie po raz pierwszy) Międzynarodowy Festiwal Operowy, na którym w różnych wymiarach zostanie zaprezentowana sztuka operowa krajów europejskich i in.
Wymienione tu przedsięwzięcia są zaledwie ułamkiem imprez, na które w najbliższych już dniach, tygodniach i miesiącach serdecznie zaprasza nasza Europejska Stolica Kultury, nasze świętujące swoje Tysiąclecie Państwo. Z pełną ofertą programu zapoznają się Państwo na portalu Instytucji publicznej „Wilno – Europejska Stolica Kultury 2009: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Koordynuje program Ministerstwo Kultury RL we współpracy z Samorządem Miasta Wilna, realizuje – Instytucja publiczna „Wilno – Europejska Stolica Kultury 2009”.